Wedstrijddag Draaiboek
Dit draaiboek is gratis. Lees het hier, print het, gebruik het.
Dit draaiboek werkt ongeacht je hardware of software. Het is een proceshandleiding, geen technische handleiding. Voor technische setup, zie de Starter Kit.
Rolverdeling
Eén persoon (minimum)
Je doet alles. Camera op statief, laptop bedienen, stream monitoren. Geen commentaar tenzij je multitaskt. Haalbaar met Tier 1 of een vaste camera op Tier 2.
Twee personen (aanbevolen)
Persoon 1 = camera + audio (bij het veld). Persoon 2 = laptop + stream + scorebord (bij stroom). Dit is de sweet spot voor de meeste clubs.
Drie personen (comfortabel)
Camera-operator + Productie + Commentator. Iedereen focust op één ding. Dit levert de beste kwaliteit en de minste stress.
Spreek vooraf af wie wat doet. Print dit draaiboek en geef iedereen een kopie.
Tijdlijn
Laden en vertrekken
Loop de hardware checklist hieronder door. Alles ingepakt? Batterijen vol? Stream key genoteerd? Alles in de auto.
- Check het weer — regen betekent extra bescherming voor apparatuur
- Laad alle apparaten volledig op
- Check of de YouTube/Twitch/Facebook stream key nog geldig is
- Maak de geplande stream aan op je platform (titel, beschrijving, thumbnail)
- Neem een geprinte kopie van dit draaiboek mee
Aankomst en verkenning
Meld je bij de wedstrijdsecretaris. Loop het veld af en beantwoord deze vragen:
- Zonpositie: Waar staat de zon bij aftrap? Je wilt de zon in je rug, niet in je lens.
- Stroomaansluiting: Waar is het dichtstbijzijnde stopcontact? Hoe lang moet je verlengkabel zijn?
- Camerapositie: Verhoogd is altijd beter dan laag. Middenlijn is beter dan achter het doel. Tribune, balkon, of steiger — alles beter dan grondniveau.
- Internettest: Test je verbinding op de exacte plek waar je gaat staan. Minimale upload: 720p30 = 3 Mbit/s, 1080p30 = 6 Mbit/s. Test meerdere keren.
Netwerk test script
De kit bevat een bash-script dat je verbinding test. Open een terminal op je laptop en voer uit:
bash netwerk-test.sh
Het script test je internetverbinding, download- en uploadsnelheid, en latency. Je krijgt een beoordeling of je verbinding voldoende is voor 720p of 1080p streaming.
Opbouw
- Statief neerzetten + camera monteren
- Kadrering: heel veld in beeld + ruimte aan beide zijkanten om te pannen
- Laptop opstarten + OBS openen
- Camera verbinden via capture card of DroidCam
- Microfoon aansluiten + windkap erop
- Stroom aansluiten — laptop en camera op netstroom, niet op batterij
- Mobiele router starten (als je geen ethernet hebt)
- Alle kabels vastplakken met gaffer tape — iemand struikelt gegarandeerd als je dat niet doet
Technische check
- Camera-beeld in OBS: Zie je het veld? Is het scherp? Klopt de belichting?
- Audio-check: Praat in de microfoon. Kijk naar de meter in OBS: groen = goed, geel = hard genoeg, rood = te hard. Doel: pieken rond -12 dB.
- Wind-check: Hoor je wind in de audio? Windkap erop, of draai de microfoon uit de wind.
- Overlay check: Staat het scorebord goed? Zijn de teamnamen correct?
- Holding screen check: Werkt de wachtscherm-scène? Staat de juiste tekst erop?
Teststream
Start een private/ongelistete teststream. Open de stream op je telefoon en controleer:
- Is het beeld scherp?
- Is de audio hoorbaar en helder?
- Is het scorebord leesbaar op een telefoonscherm?
- Hoe groot is de latency?
Stop de teststream. Los problemen NU op — niet tijdens de wedstrijd.
Go / No-go
Alles werkt? Holding screen aan, echte stream starten, link delen via WhatsApp, club-app, social media.
Niet alles werkt? Drie fallbacks:
- Geen internet → Neem lokaal op in OBS, upload na de wedstrijd
- Geen audio → Stream met tekstbanner "helaas geen geluid vandaag"
- Camera-probleem → Telefoon op statief als backup
Laatste check
- Stream live en stabiel?
- Pre-match scène (holding screen) aan?
- Commentator weet dat het begint?
Adem in. Adem uit. Het gaat prima.
Aftrap
- Switch naar live scène
- Scorebord op 0-0
- Commentator opent: verwelkom kijkers, noem de teams, competitie, en de stand
- Cameraman: volg de bal, zoom niet te veel in, houd het rustig
Lopende taken
Elke 10 minuten:
- Check de stream op je telefoon — loopt het nog?
- Check de audiometer in OBS — niet in het rood?
- Check dropped frames — meer dan 5%? Verlaag de bitrate
| Wat | Wie | Wanneer |
|---|---|---|
| Score bijwerken | Producer | Direct na elk punt/doelpunt |
| Dropped frames checken | Producer | Elke 10 minuten |
| Kijkcijfers benoemen | Commentator | Af en toe — motiveert kijkers om te delen |
| Camera-accu controleren | Cameraman | Bij rust/pauze |
| Sponsor vermelden | Commentator | Bij rust en na afloop |
Bij een onderbreking: camera blijft draaien. Bij een ernstige blessure: kadreer weg van de speler.
Pauze
- Switch naar pauze-scène of holding screen
- Check batterijen, internet, OBS-statistieken
- Wissel van commentator als je met twee werkt
- Deel de tussenstand op social media
Ga naar de wc. Nu. Je hebt 15 minuten.
2 minuten voor de tweede helft: terug naar je positie, klaar om te switchen naar de live scène.
Afsluiting
- Noem de eindstand en bedank de kijkers
- Bedank sponsors
- Laat de eindstand 30-60 seconden in beeld
- Switch naar de end screen / holding screen
- Houd de holding screen 2-3 minuten aan
- Stop de stream in OBS EN in YouTube/Facebook/Twitch
Afbouw
- Sluit OBS af
- Kabels opwinden (over-under methode — voorkomt knikken)
- Verwijder alle gaffer tape
- Camera van statief
- Controleer of je alles hebt (gebruik de hardware checklist)
- Ruim je plek op — laat het schoner achter dan je het vond
Bedank iedereen die geholpen heeft — vrijwilligers die bedankt worden komen terug.
Nawerk
- Check het YouTube/Facebook archief — is de opname beschikbaar?
- Pas de titel aan: [Club] vs [Tegenstander] | [Score] | [Competitie] | [Datum]
- Maak een thumbnail (1280×720) — een screenshot uit de stream met de eindstand werkt prima
- Deel op social media
- Stuur kijkcijfers naar het bestuur en sponsors
Vul het evaluatieformulier in — vijf vragen:
- Wat ging goed?
- Wat ging fout?
- Wat kostte te veel tijd?
- Wat miste ik?
- Wat doe ik volgende keer anders?
Hardware checklist
Print deze lijst. Loop hem door voor je vertrekt.
Altijd mee
- Camera
- Statief
- Laptop + lader
- HDMI-kabel of capture card
- Verlengsnoer (min. 10m)
- Gaffer tape
- Dit draaiboek (geprint)
Mobiel internet
- Mobiele router + lader
- SIM-kaart met data
- Ethernet-kabel (router → laptop)
Audio
- Microfoon
- Windkap / deadcat
- USB-kabel of XLR-kabel
Nice to have
- Powerbank
- Reserveaccu camera
- Paraplu (voor de laptop, niet voor jou)
- Klapstoeltje
- Water en eten
Je vergeet het, en je kunt niet weg.
Wanneer je NIET moet streamen
Soms is niet streamen de betere keuze. Geen stream is beter dan een slechte stream.
- Upload lager dan 2 Mbit/s en geen alternatief — Neem lokaal op en upload later. Een stotterende stream is erger dan geen stream.
- Onweer — Veiligheid gaat voor. Je staat buiten met metalen statieven en elektronica. Ga naar binnen.
- Eén persoon, geen statief, geen stroom — De kwaliteit wordt te laag. Het beschadigt je reputatie en maakt het moeilijker om sponsors en kijkers te overtuigen bij de volgende poging.
- Jeugdwedstrijd met kinderen onder 12 — Check het privacy-beleid van je club en je sportbond. Veel bonden hebben regels over het uitzenden van minderjarigen. Bij twijfel: niet doen.
Noodprocedures
Er gaat altijd iets mis. Dat is normaal. Dit is wat je doet.
Stream valt uit
- Check OBS — staat de stream nog aan? Herstart de stream.
- Speedtest — is de verbinding weggevallen? Verlaag de kwaliteit (720p, lagere bitrate).
- Niets werkt → schakel over naar lokale opname, meld op social media dat de stream later als video komt.
Computer crasht
- Herstart de laptop.
- Open OBS, check of de replay buffer iets heeft opgenomen.
- Start een nieuwe stream — YouTube gebruikt dezelfde stream key, je kunt gewoon opnieuw beginnen.
- Erger je niet. Het hoort erbij.
Camera valt uit
- Telefoon op statief als backup — gebruik DroidCam of Camo om als bron in OBS te gebruiken.
- Geen backup? Stop de stream, ga een biertje drinken. Er is altijd een volgende wedstrijd.
Regen
- Laptop onder de paraplu (daarom neem je hem mee).
- Camera: plastic zak met gat voor de lens. Lelijk maar effectief.
- Capture card en kabels: droog houden met een handdoek of in een plastic bak.
- Wordt het erger? Apparatuur gaat voor — stop de stream, berg alles op.
Updates ontvangen?
Wil je een seintje als er nieuwe versies van het draaiboek uitkomen?
Geen spam. Alleen updates over de kit en het draaiboek.
Dit draaiboek is gemaakt door iemand die begon met een telefoon op een muziekstandaard en nu Ereklasse-rugby produceert. Het kan. Begin gewoon.